Στη Βουλή η θεσμική και λειτουργική απαξίωση του ΕΟΤ-Ερώτηση Σπυριδάκη και Χρηστίδη

 Ερώτηση προς την Υπουργό Τουρισμού για τη θεσμική και λειτουργική απαξίωση του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ), κατέθεσαν οι Βουλευτές Κατερίνα Σπυριδάκη – Βουλευτής Λασιθίου και Τομεάρχης Τουρισμού και ο Παύλος Χρηστίδης Βουλευτής Β3΄ Νοτίου Τομέα Αττικής και Τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Με την κοινοβουλευτική αυτή παρέμβαση, οι δύο Βουλευτές φέρνουν στη Βουλή μια συνολική εικόνα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα ο ΕΟΤ: τη χρόνια υποστελέχωση, τις καθυστερήσεις στις κρίσεις και στην επιλογή στελεχών, την αβεβαιότητα ως προς τον θεσμικό του ρόλο, την ανάγκη ουσιαστικού σχεδιασμού για τα γραφεία εξωτερικού, αλλά και τα ζητήματα αμοιβών και συνθηκών εργασίας των υπαλλήλων του.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά: «Ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού αποτελεί έναν από τους ιστορικότερους και σημαντικότερους δημόσιους φορείς της χώρας, με καθοριστική συμβολή στη διαμόρφωση και την προβολή της τουριστικής ταυτότητας της Ελλάδας. Η πολυετής εμπειρία του, η θεσμική του μνήμη, η εξειδίκευση του προσωπικού του και η παρουσία του στις σημαντικότερες διεθνείς τουριστικές αγορές συνιστούν πολύτιμο κεφάλαιο για την ελληνική τουριστική πολιτική.»

Οι Βουλευτές υπογραμμίζουν ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία ο διεθνής ανταγωνισμός μεταξύ προορισμών εντείνεται, οι αγορές αλλάζουν ταχύτατα και γεωπολιτικές, υγειονομικές και κλιματικές κρίσεις μπορούν να μεταβάλουν σε ελάχιστο χρόνο τις ταξιδιωτικές ροές, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια ενός αδύναμου ή διοικητικά αποδυναμωμένου ΕΟΤ.

Όπως αναφέρεται στην Ερώτηση: «Η χώρα χρειάζεται έναν ισχυρό, σύγχρονο και επιχειρησιακά επαρκή Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού. Χρειάζεται έναν δημόσιο φορέα που δεν θα περιορίζεται στην αποσπασματική υλοποίηση επικοινωνιακών εκστρατειών, αλλά θα διαθέτει το ανθρώπινο δυναμικό, την οργανωτική επάρκεια, τους οικονομικούς πόρους και τη θεσμική δυνατότητα να σχεδιάζει και να υλοποιεί μία συνεκτική, μακροπρόθεσμη και διαφοροποιημένη στρατηγική προβολής της χώρας.»

Η υποστελέχωση δεν είναι αριθμητικό πρόβλημα – Είναι απώλεια εμπειρίας και θεσμικής μνήμης

Κεντρικό ζήτημα της Ερώτησης αποτελεί η χρόνια υποστελέχωση του ΕΟΤ, η οποία επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις αποχωρήσεις και τις συνταξιοδοτήσεις έμπειρων στελεχών.

Οι δύο Βουλευτές τονίζουν ότι η απώλεια προσωπικού δεν μπορεί να αποτιμάται απλώς με βάση τον αριθμό των υπαλλήλων που αποχωρούν. Κάθε αποχώρηση στελέχους με μακρά εμπειρία σημαίνει ταυτόχρονα απώλεια επαφών με διεθνείς αγορές, εξειδικευμένης γνώσης, εμπειρίας στη διοργάνωση μεγάλων τουριστικών δράσεων και, κυρίως, θεσμικής μνήμης.

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται: «Η απώλεια προσωπικού στον Ε.Ο.Τ. δεν συνιστά μόνο αριθμητική μείωση εργαζομένων. Σημαίνει απώλεια συσσωρευμένης εμπειρίας, επαφών με τις διεθνείς αγορές, γνώσης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε χώρας προέλευσης επισκεπτών, εμπειρίας στη διοργάνωση διεθνών εκθέσεων και εκδηλώσεων και θεσμικής μνήμης αναφορικά με τις στρατηγικές προβολής του ελληνικού τουρισμού.»

Και συνεχίζει:

«Όταν δεν πραγματοποιούνται εγκαίρως οι αναγκαίες προσλήψεις, όταν οι κενές οργανικές θέσεις παραμένουν ακάλυπτες και όταν το υφιστάμενο προσωπικό καλείται να καλύπτει διαρκώς μεγαλύτερο εύρος αρμοδιοτήτων, αυξάνεται η εργασιακή επιβάρυνση και υπονομεύεται η ποιότητα του παραγόμενου έργου. Παράλληλα, δυσχεραίνεται η μετάδοση γνώσης στους νεότερους εργαζομένους και δημιουργείται ο κίνδυνος κρίσιμες λειτουργίες να εξαρτώνται από περιορισμένο αριθμό υπαλλήλων.»

Για τον λόγο αυτό ζητείται από το Υπουργείο Τουρισμού να παρουσιάσει επιτέλους την πραγματική εικόνα της στελέχωσης: πόσες οργανικές θέσεις προβλέπονται, πόσες είναι σήμερα καλυμμένες, πόσες παραμένουν κενές και πόσες αποχωρήσεις ή συνταξιοδοτήσεις αναμένονται τα επόμενα χρόνια.

Χρόνιες καθυστερήσεις στις κρίσεις και στις θέσεις ευθύνης

Ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα αποτελεί και η καθυστέρηση στις διαδικασίες κρίσεων και επιλογής προϊσταμένων στον Οργανισμό.

Η Ερώτηση επισημαίνει ότι όταν οι προσωρινές τοποθετήσεις και οι αναπληρώσεις αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα, τότε η προσωρινότητα παύει να αποτελεί μεταβατική λύση και μετατρέπεται σε διοικητική κανονικότητα.

Όπως αναφέρεται: «Η παρατεταμένη λειτουργία υπηρεσιών χωρίς ολοκληρωμένες διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων προκαλεί διοικητική αβεβαιότητα, δυσχεραίνει τον προγραμματισμό και αποδυναμώνει την αξιοκρατική εξέλιξη του προσωπικού. Παράλληλα, ενδέχεται να οδηγεί σε διαρκείς προσωρινές τοποθετήσεις και αναπληρώσεις, οι οποίες, όταν αποκτούν μακροχρόνιο χαρακτήρα, παύουν να αποτελούν μεταβατικές λύσεις και μετατρέπονται σε πάγια διοικητική συνθήκη.»

Οι Βουλευτές υπογραμμίζουν ότι οι κρίσεις δεν είναι μια εσωτερική γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά θεμελιώδης προϋπόθεση αξιοκρατίας, λογοδοσίας και εύρυθμης διοικητικής λειτουργίας.

«Οι κρίσεις και οι επιλογές προϊσταμένων δεν αποτελούν μία τυπική γραφειοκρατική διαδικασία. Είναι βασική προϋπόθεση για τη λογοδοσία, τη διοικητική συνέχεια και την αξιοποίηση του έμπειρου προσωπικού. Οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η υπηρεσιακή τους εξέλιξη διέπεται από σαφείς και αντικειμενικούς κανόνες και ότι οι θέσεις ευθύνης δεν καλύπτονται επ’ αόριστον με προσωρινές ή μεταβατικές διαδικασίες.»

Ο ΕΟΤ δεν μπορεί να είναι απλός εκτελεστικός μηχανισμός

Η Ερώτηση θέτει παράλληλα το ευρύτερο ζήτημα του ίδιου του θεσμικού ρόλου του ΕΟΤ.

Οι διαδοχικές μεταβολές αρμοδιοτήτων, οι επικαλύψεις μεταξύ διαφορετικών φορέων και η απουσία μιας σταθερής στρατηγικής για τον Οργανισμό έχουν δημιουργήσει αβεβαιότητα ως προς την αποστολή και τα μέσα που διαθέτει.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Ο Ε.Ο.Τ. δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός εκτελεστικός μηχανισμός προβολής ούτε ως φορέας που περιορίζεται στην υλοποίηση προειλημμένων αποφάσεων του Υπουργείου. Η τεχνογνωσία και η εμπειρία του πρέπει να αξιοποιούνται ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού της στρατηγικής προβολής, της επιλογής των αγορών-στόχων, της αξιολόγησης των διεθνών τάσεων και της διαχείρισης κρίσεων που επηρεάζουν τη διεθνή εικόνα της χώρας.»

Για την Κατερίνα Σπυριδάκη και τον Παύλο Χρηστίδη, η θεσμική αναβάθμιση του ΕΟΤ προϋποθέτει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, επαρκείς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους και ουσιαστική συμμετοχή του Οργανισμού στον σχεδιασμό της εθνικής στρατηγικής τουριστικής προβολής.

Τα 15 γραφεία εξωτερικού και η ανάγκη σοβαρού σχεδιασμού

Ξεχωριστό κεφάλαιο της Ερώτησης αφορά τις 15 Υπηρεσίες του ΕΟΤ που λειτουργούν στο εξωτερικό και αποτελούν την προχωρημένη παρουσία της ελληνικής τουριστικής πολιτικής στις διεθνείς αγορές.

Οι Υπηρεσίες αυτές δεν περιορίζονται στην προβολή του ελληνικού τουρισμού. Παρακολουθούν τις εξελίξεις στις αγορές, τις μεταβολές της ζήτησης, τη στρατηγική ανταγωνιστικών προορισμών, αναπτύσσουν σχέσεις με tour operators, αεροπορικές εταιρείες, δημοσιογράφους και επαγγελματίες και αποτελούν πολύτιμο μηχανισμό άμεσης πληροφόρησης για την τουριστική πολιτική.

Όπως υπογραμμίζεται: «Η στελέχωση των 15 Υπηρεσιών του ΕΟΤ που λειτουργούν σήμερα στο εξωτερικό δεν μπορεί, συνεπώς, να γίνεται αποσπασματικά, χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και χωρίς αντικειμενική αποτύπωση των πραγματικών αναγκών κάθε αγοράς. Δεν είναι όλες οι αγορές ίδιες ούτε παρουσιάζουν τις ίδιες δυνατότητες και απαιτήσεις. Άλλες χώρες αποτελούν παραδοσιακές αγορές για την Ελλάδα, άλλες εμφανίζουν δυναμική ανάπτυξη και άλλες απαιτούν ειδικές γλωσσικές, πολιτισμικές ή επαγγελματικές δεξιότητες.»

Οι Βουλευτές ζητούν η στελέχωση των γραφείων να γίνεται με συγκεκριμένα και αντικειμενικά κριτήρια: με βάση τον όγκο και τη δυναμική των τουριστικών ροών, την αεροπορική συνδεσιμότητα, τις δυνατότητες ανάπτυξης νέων προϊόντων και αγορών, την ανάγκη διεύρυνσης της τουριστικής περιόδου, αλλά και την απαιτούμενη γλωσσική και επαγγελματική επάρκεια.

Η Ερώτηση επισημαίνει ακόμη: «Απαιτείται επίσης να αποσαφηνιστούν η διάρκεια των τοποθετήσεων, η διαδικασία επιλογής, τα κριτήρια αξιολόγησης, η εκπαίδευση των υπαλλήλων πριν από την ανάληψη των καθηκόντων τους και η συνέχεια στη λειτουργία κάθε γραφείου. Η συχνή εναλλαγή προσωπικού, τα παρατεταμένα κενά ή οι αποσπασματικές τοποθετήσεις μπορούν να ακυρώσουν σχέσεις και δίκτυα που οικοδομήθηκαν επί σειρά ετών.»

Το κρίσιμο ερώτημα: τι ΕΟΤ θέλει τελικά η Κυβέρνηση;

Η πολιτική αιχμή της παρέμβασης βρίσκεται στο κατά πόσο η ίδια η Κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τον ΕΟΤ ως στρατηγικό δημόσιο εργαλείο τουριστικής πολιτικής ή ως έναν οργανισμό περιορισμένης εκτελεστικής λειτουργίας.

Όπως επισημαίνεται: «Η συζήτηση για τον Ε.Ο.Τ. δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικόλογες διακηρύξεις περί της σημασίας του. Η πραγματική θεσμική στήριξη αποδεικνύεται μέσα από τις οργανικές θέσεις που καλύπτονται, τις κρίσεις που ολοκληρώνονται, τους πόρους που διατίθενται, τη συνέχεια των γραφείων εξωτερικού, την αξιοποίηση του προσωπικού και την αποκατάσταση των συνθηκών εργασίας και των αποδοχών του.»

Και ακόμη πιο χαρακτηριστικά:

«Δεν είναι συνεπές η Κυβέρνηση να προβάλλει τον τουρισμό ως κεντρικό πυλώνα της οικονομίας και συγχρόνως να αφήνει τον βασικό δημόσιο φορέα τουριστικής προβολής να λειτουργεί με ελλείψεις προσωπικού, διοικητικές εκκρεμότητες και αβεβαιότητα ως προς τον θεσμικό του ρόλο. Δεν μπορεί η χώρα να διεκδικεί την αναβάθμιση του τουριστικού της προϊόντος, τη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου και την προσέγγιση νέων αγορών χωρίς έναν ισχυρό και επιχειρησιακά επαρκή Ε.Ο.Τ.»

Η Ερώτηση καταλήγει με ένα σαφές πολιτικό μήνυμα:

«Η στήριξη του Οργανισμού δεν είναι δαπάνη χωρίς αναπτυξιακό αντίκρισμα. Είναι επένδυση στη διεθνή θέση της χώρας, στη διαχείριση της τουριστικής της εικόνας, στη δυνατότητα αντιμετώπισης κρίσεων και στη μετάβαση από την αποσπασματική προβολή σε μία σταθερή στρατηγική για έναν βιώσιμο και ποιοτικό τουρισμό.»

Με την εν λόγω Ερώτηση, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν την Υπουργό Τουρισμού να απαντήσει στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Ποια είναι σήμερα η ακριβής εικόνα στελέχωσης του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού; Πόσες οργανικές θέσεις προβλέπονται, πόσες είναι καλυμμένες και πόσες παραμένουν κενές, ανά κατηγορία, κλάδο, ειδικότητα και υπηρεσιακή μονάδα; Πόσοι εργαζόμενοι αποχώρησαν από το 2019 έως σήμερα και πόσες αποχωρήσεις ή συνταξιοδοτήσεις αναμένονται κατά την επόμενη τριετία;

2. Ποιος είναι ο συγκεκριμένος προγραμματισμός για την άμεση ενίσχυση του Ε.Ο.Τ. με μόνιμο προσωπικό; Προβλέπονται προσλήψεις μέσω Α.Σ.Ε.Π., μετατάξεις ή άλλες διαδικασίες και, εφόσον προβλέπονται, πόσες θέσεις θα καλυφθούν, σε ποιες ειδικότητες και εντός ποιου δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος;

3. Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι διαδικασίες κρίσεων και επιλογής προϊσταμένων στον Οργανισμό; Πόσες θέσεις ευθύνης καλύπτονται σήμερα με αναπλήρωση ή προσωρινή τοποθέτηση, από πότε εκκρεμεί η οριστική τους κάλυψη, ποιοι λόγοι έχουν προκαλέσει τις καθυστερήσεις και πότε θα ολοκληρωθούν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες με όρους διαφάνειας και αξιοκρατίας;

4. Ποιο είναι το σχέδιο του Υπουργείου για τη θεσμική αναβάθμιση του Ε.Ο.Τ.; Προτίθεται να αποσαφηνίσει και να ενισχύσει τις αρμοδιότητές του, να διασφαλίσει ουσιαστική συμμετοχή του στον σχεδιασμό της εθνικής στρατηγικής τουριστικής προβολής και να του εξασφαλίσει σταθερούς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους;

5. Ποια γραφεία του Ε.Ο.Τ. λειτουργούν σήμερα στο εξωτερικό, με πόσους υπαλλήλους είναι στελεχωμένο το καθένα και ποιες θέσεις παραμένουν κενές; Με ποια κριτήρια αποφασίζονται η διατήρηση, η ενίσχυση, η υποβάθμιση ή η αναστολή λειτουργίας ενός γραφείου και ποια αξιολόγηση έχει πραγματοποιηθεί για την αποτελεσματικότητα και τις ανάγκες κάθε διεθνούς αγοράς;

6. Ποια ακριβώς διαδικασία ακολουθείται για την επιλογή και τοποθέτηση του προσωπικού στα γραφεία εξωτερικού; Πώς αξιολογούνται η γλωσσική επάρκεια, η γνώση της τοπικής αγοράς, η εμπειρία στον τουρισμό και οι επικοινωνιακές δεξιότητες των υποψηφίων, ποια είναι η διάρκεια των τοποθετήσεων και με ποιον τρόπο διασφαλίζονται η διαφάνεια, η αξιοκρατία και η συνέχεια της λειτουργίας των γραφείων;

7. Ποια προβλήματα έχουν καταγραφεί ως προς τις αμοιβές και τις λοιπές παροχές των εργαζομένων του Ε.Ο.Τ., ιδίως όσων υπηρετούν στο εξωτερικό; Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει στην αποκατάσταση των σχετικών αποδοχών και στη διαμόρφωση ενός δίκαιου και επαρκούς πλαισίου που θα λαμβάνει υπόψη την εξειδίκευση, τις αυξημένες ευθύνες και το πραγματικό κόστος διαβίωσης και υπηρεσίας στις χώρες τοποθέτησης;

8. Ποιος ήταν ο ετήσιος προϋπολογισμός (τακτικός και ΠΔΕ) του Ε.Ο.Τ. κατά την τελευταία πενταετία, ποιο μέρος του αφορούσε λειτουργικές δαπάνες, ανθρώπινο δυναμικό, γραφεία εξωτερικού και δράσεις τουριστικής προβολής ανά κατηγορία (π.χ. προγράμματα διαφήμισης και συνδιαφήμισης, συμμετοχή σε διεθνείς τουριστικές, εκθέσεις, υλοποίηση ταξιδίων εξοικείωσης, δράσεις δημοσίων σχέσεων, οπτικοακουστικές και έντυπες παραγωγές,μελέτες και έρευνες αγοράς),

9. Ποιο ποσό εκτελέστηκε πραγματικά ανά έτος; Κρίνει το Υπουργείο ότι οι υφιστάμενοι πόροι επαρκούν για την εκπλήρωση της αποστολής του και, εάν όχι, με ποιον τρόπο και σε ποιο ύψος προτίθεται να τους ενισχύσει;

10. Ποια έργα με φορέα υλοποίησης τον ΕΟΤ έχουν ενταχθεί στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) 2026 και ποιες επιμέρους δράσεις του ΕΟΤ χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων έως 31.12.2025;